Karin: “Jacky is overleden door een bedrijfsongeval bij het weg- en waterbouwmachinebedrijf waar hij werkte. Nadat de politie het aan mijn ouders had verteld, belde mijn vader mij en zei: ‘Mijn beste vriend is dood.’ Ik dacht eerst dat hij mijn opa bedoelde, maar het bleek mijn broertje te zijn. Diezelfde middag mochten we gaan kijken in het mortuarium. Ik moest Jacky aanraken om de bevestiging te krijgen dat hij echt dood was.”
Dorien: “Bas woonde al twaalf jaar in de Verenigde Staten; eerst in New York en de laatste driekwart jaar in Los Angeles. Hij was getrouwd met een Amerikaanse. Toen zij op reis was en we geen contact kregen met Bas, is het zusje van zijn vrouw gaan kijken. Zij heeft Bas dood gevonden. Hij bleek te zijn gestorven aan een hartaanval. Twee dagen later - op de dag dat Bas eigenlijk naar Nederland zou komen om ons te bezoeken - zaten mijn moeder, dochter en ik in het vliegtuig. Zo konden we hem nog zien voordat hij gecremeerd werd.”
Afscheid
Dorien: “Op 6 juli organiseerden we samen met Bas zijn beste vrienden een herdenkingsdienst bij Oolderhof in Herten. De as was er toen nog niet, omdat die pas later werd vrijgegeven. In plaats daarvan hebben we een mooi bloemstuk en herinneringsobjecten neergezet. Na de herdenking die Bas zijn vrouw in september in New York organiseerde, hebben wij een deel van de as mee naar Nederland genomen. Dat was voor mijn ouders belangrijk, omdat Bas hier is opgegroeid. Het andere deel is bij zijn vrouw gebleven. Mijn ouders wilden dat de as werd begraven op Bergerbos. Omdat ze zelf ook ooit hier begraven willen worden, kozen we voor een familiegraf.”
Karin: “Een paar maanden voor Jacky zijn overlijden, was een vriend van hem gestorven. Na dat afscheid zei hij tegen mijn moeder dat hij, mocht hem iets overkomen, gecremeerd wilde worden. Ik wist dat ik Bergerbos een fijne plek vond, omdat een nicht van mijn man er begraven is. Voor mij was het bovendien belangrijk dat iedereen Jacky kon bezoeken, zonder vooraf een afspraak te moeten maken, wat wel het geval zou zijn als de as bij mijn ouders bleef. Op Bergerbos is de sfeer ongedwongen. Je hoeft niet elke week bloemen neer te zetten of elk steentje recht te leggen.
We hebben een toepasselijk plekje voor Jacky uitgekozen: vlak bij de boskapel en naast het centrale pad, waar hij veel mensen kan ‘zien’ langskomen. Jacky was namelijk een sociale jongen met ontzettend veel vrienden. Het afscheid bij het crematorium in Baexem was zo drukbezocht dat tijdens de dienst nog prentjes zijn bijgemaakt. Ook wij hebben meteen voor een familiegraf gekozen. Inmiddels zijn mijn opa en oma bij Jacky begraven, evenals de as van mijn vader.”
Ongedwongen
Dorien: “Ik houd niet van de tierelantijntjes op een reguliere begraafplaats. Natuurlijke decoraties spreken mij veel meer aan. Toen Bas jarig was heb ik bijvoorbeeld een slinger van dennenappels tussen de bomen bij zijn graf gehangen en mijn dochter heeft zelf beschilderde steentjes op zijn graf gelegd. Ik wandel graag met mijn hond over de natuurbegraafplaats. Het frappante is dat hij altijd op het graf van Bas gaat zitten. Bas was ook graag buiten en had twee honden. Als ik aan het wandelen ben en een mooie lucht zie, denk ik vaak: daar zou Bas ook zo van genieten.”
Karin: “Als ik op Bergerbos kom, denk ik altijd: dit is het thuis van mijn broer. In het begin legden we regelmatig iets op zijn graf, maar altijd dingen die konden vergaan. Achttien jaar geleden begreep niet iedereen wat een natuurbegraafplaats inhield en zagen we om ons heen veel graven die als een ouderwets graf werden gebarricadeerd en gedecoreerd. Ik vind het terecht dat de beheerders daar in de loop van de jaren strenger op zijn geworden. Het fijne van een natuurbegraafplaats vind ik juist dat je geen grafonderhoud hoeft te doen. Ik kom hier nu nog maar een paar keer per jaar, meestal met mijn kinderen. Zij kunnen dan lekker op de schommel zitten en rondjes rennen. Zo moet het zijn. De dood is hier niet beladen.”
Gedeeld verdriet
Karin: “Toen Dorien mij belde dat Bas was overleden, werd in één ruk de pleister van mijn verdriet gereten. Het was niet alleen de herkenning die me raakte, maar ook dat iemand die goud voor je is hetzelfde mee moet maken. Ik begreep heel goed wat Dorien doormaakte en ook nu nog praten we vaak over de zorgen en taboes die komen kijken bij zo’n groot verlies, zoals de druk die we soms voelen nu we allebei enig kind zijn. Ik denk dat je als kind minder het verdriet aan je ouders laat zien, omdat je je groot wil houden. Dorien en ik kunnen dat bij elkaar gelukkig wel.”
Dorien: “Het verlies van onze broers heeft ons als vriendinnen nog dichter bij elkaar gebracht. We praten er vaak over, met een lach en een traan. In het begin merkte ik dat mijn ouders extreem bezorgd waren om mij. Ik denk ook dat je kind verliezen het meest onnatuurlijke is dat er is. Dat verdriet kunnen wij niet wegnemen. Wij hebben ons eigen verdriet.”
Karin: “Wij zien het denk ik als een hoofdstuk in ons levensboek, maar voor ouders zíj́n hun kinderen het levensboek. Wat ik heel bijzonder vind is dat mijn zoon, die een jaar na de dood van Jacky is geboren, heel erg op hem lijkt. Dat is confronterend én mooi. Door hem voelt mijn broer altijd dichtbij.”
Maart 2026